|
Kopaonik - Nacionalni
Park
 Zbog
svojih prirodnih vrednosti, 1981. godine Kopaonik
je proglašen za nacionalni park. Nacionalni park
Kopaonik obuhvata površinu od 11.810 hektara i
po broju endemicnih vrsta predstavlja jedan od
najznacajnijih centara biodiverziteta endemicne
flore Srbije.
Pod posebnom zaštitom Nacionalnog
parka je 698 hektara - izdvojenih u: 11 rezervata
prirode i 26 prirodnih spomenika, 12 geomorfoloških,
6 geoloških, 8 hidroloških i 15 objekata svrstanih
u nepokretna kulturna dobra.
Prirodni rezervati nacionalnog
parka su sledeci lokaliteti:
Kozje stene, Vucak, Mrkonja, Jankova bara, Gobelja,
Barska reka, Samokovska reka, Metode, Jelak, Suvo
rudište i Duboka.
Planinu Kopaonik narocito atraktivnom
cini prepoznatljiv pejzaž sa gustim cetinarskim
šumama (smrca i jela) na višim delovima i mešovitim
bukovim i hrastovim šumama, po stranama Kopaonika,
pašnjaci, livade, kao i istaknuti planinski vrhovi
sa kojih se pruža pogled do Šar planine, Komova
i Stare planine.
Smešten u centralnom delu Srbije
Nacionalni park Kopaonik svojom površinom od 11810
ha obuhvata najviše delove planinskog masiva oivicene
recnim dolinama Ibra, Jošanice, Toplice i Brzecke
reke.
U flori Kopaonika do sada je
opisano preko 1500 biljnih vrsta. U Nacionalnom
parku živi 91 endemicna i 82 subendemicne biljne
vrste, što ukazuje da ovaj prostor predstavlja
jedan od najznacajnijih centara biološke raznovrsnosti
i endemizma Srbije i Balkana. Posebno mesto u
tom bogatstvu zauzimaju tri lokalna endemita:
kopaonicka cuvarkuca, kopaonicka ljubicica i panciceva
režuha.
Na najvišim staništima Kopaonika
živi i živorodni gušter, koji naseljava samo najviše
planine Evrope, suri orao, planinska ševa, krstokljun
i druge životinjske vrste.
 Prisustvo
tragova srednjevekovnog rudarstva, obnovljena
crkva u Krivoj reci, banja u Jošanici i reprezentativni
primeri narodne arhitekture u Mijatovica jazu,
cine zaštitni znak kopaonickog naselja.
Pored toga, Kopaonik predstavlja i jedan od najpoznatijih
ski centara u ovom delu Evrope.
Posebni razlozi za ocuvanje diverziteta:
šume smrce borealnog tipa (takozvana balkanska
tajga); zona subalpijske patuljaste smrce do najvišeg
vrha planine; tipski ekosistem tresave; retka
i ugrožena flora i fauna (biljke - runolist, ptice
(na Kopaoniku ima oko 150 vrsta prica) - šumska
šljuka, gacasti cuk, uralska sova, crna žuna,
itd.)
Strogi prirodni rezervati u parku
(I kat. IUCN):
1. Suvo rudište - subalpijske zajednice patuljaste
smrce i polegle kleke;
2. Metode: stare mešovite šume smrce, jele, bukve,
belog javora i grckog javora;
3. Oštre stene - krecnjacke stene koje predstavljaju
stanište runolista i drugih retkih biljaka;
4. Jankove bare - tresava okružena starom šumom
smrce - stanište retkih borealnih relikta kao
što je Potentilla palustris;
5. Jelak - stara mešovita šuma smrce i jele.
|
