|
Manastir Mileševa
Manastir Mileševa nalazi se u
neposrednoj blizini Prijepolja izmedu planina
Zlatar i Jadovnik, na reci Mileševki.
Zaštitnik hrama i izgradnja:
Crkva manastira Mileševe posvecena je Svetom Spasu-Vaznesenju
Gospodnjem i zadužbina je kralja Vladislava, sina
Stefana Prvovencanog.Vreme zidanja hrama nije
tacno utvrdeno, u literaturi se navodi godina
1234. kada je Vladislav postao kralj, ali je verovatnije
da je izgradnja i živopisanje završeno još za
života Stefana Prvovencanog a po želji Svetog
Save, dakle pre 1228.godine.
Arhitektura: Crkva je raškog
tipa, jednobrodna sa jednom kružnom kupolom na
kockastom postolju, što ce kasnije postati karakteristika
za staru srpsku crkvenu arhitekturu. Spoljna priprata,
sagradena oko 1236.godine posle smrti Svetog Save,
takode ima kupolu na kockastom postolju. Cela
crkva je spolja omalterisana i okrecena.
 Slikarstvo:
Mileševske freske odaju izuzetno visok umetnicki
kvalitet. Slikari su bili Grci, školovani u jednom
od velikih centara Vizantijskog carstva, u Carigradu,
Nikeji ili Solunu, gde je negovan rad u tehnici
mozaika. Živopis u naosu i oltaru, nastao je po
želji Svetog Save, i nastavlja studenicku praksu
imitacije mozaika-freske na zlatnoj pozadini sa
iscrtanim kvadraticima ili na plavoj pozadini
bez kvadratica.
Velika pažnja posvecena je portretima na srpskoj
vladarskoj porodicnoj kompoziciji.Izdvajaju se
portreti kralja Vladislava-ktitora, zatim Svetog
Save, Svetog Simeona-Nemanje, prestolonaslednika
Radoslava i Stefana Prvovencanog. Cuvene po vrednosti
su freske inspirisane kasnoantickim i vizantijskim
mozaicima, Hristos u Cvetima, Andeo na kamenu
Hristovog groba – “beli Andeo”,Bogorodica iz Blagovesti,
koje potvrduju da su Mileševu oslikali nesumnjivo
najveci umetnici koje je imalo evropsko slikarstvo
XIII veka.
Manastir je puna tri i po veka, od 1237. do 1594.godine,
bio grobnica Svetog Save.
Ime: Ime Mileševa, manastir je
dobio po reci Mileševki koja se kod Prijepolja
uliva u Lim.
|
