Nacionalni park Đerdap

Nacionalni park Đerdap se nalazi u jugoistocnom delu Evrope, u severoistocnom delu Republike Srbije, na samoj medjunarodnoj granici sa Rumunijom.

Ukupna površina Nacionalnog parka iznosi 63.608 ha, a zaštitnom zonom obuhvaceno je 93.968 ha.

Park se prostire na oko 100 km desne obale Dunava od Golupca do Karataša kod Kladova i obuhvata uzani šumoviti brdsko planinski pojas, širine 2-8 km uz Dunav, koji se izdize iznad Dunava od 50 - 800 metara nadmorske visine.
Ovo podrucje - podrucje Đerdapske klisure nacionalnim parkom proglašeno 1974. godine.

Osnovna njegova odlika je velika šumovitost (preko 64%) i izrazito bogatstvo i raznovrsnost flore, faune geomorfoloških oblika i bogatstvo kulturno-istorijskih spomenika od najstarijih epoha do danas. Oko 9% odnosno 5500 ha površine Nacionalnog parka Đerdap cini deo Dunava koji pripada SR Jugoslaviji. To Nacionalni park Đerdap cini i recnim nacionalnim parkom. Dolina Dunava sastavljena je od tri kanjonsko-klisurske doline :

• Golubacka, dugacka 14.5km, najmanje širine 230m
• Gospodjin Vir duzine 15km i najmanje širine izmedu 220m
• Kanjon Velikog i Malog Kazana duzine 19km i najmanje širine 150m

i tri kotline :

• Ljupkovska
• Donjomilanovacka
• Oršavska

Kanjonske doline usecene su u krecnjake juznih Karpata.

Đerdap, Gvozdena vrata, hiljadama godina je izazov za putnike, trgovce, ratnike i mirotvorce. To su vrata izmedju dva vazna kulturna i ekonomska dela sveta, izmedju donjeg i srednjeg Podunavlja. Đerdap je oduvek bio prirodno strateško mesto ogromnog znacaja, i u ratu i u miru. Zato je duz Đerdapa veliki broj istorijskih spomenika.

REZERVATI PRIRODE

Rezervat Golubacki grad - Specijalni rezervat prirode

Rezervat prirode "Golubacki grad" cini zaledinu kulturno istorijskom spomeniku pod istim nazivom i predstavlja površinu pod niskim šibljacima jorgovana (syringa vulgaris), visokim šibljacima jorgovana, grabica i jasena (Syringeto-fraxineto-carpinetum orientalis), ostacima šuma jorgovana, hrasta medunca i grabica (Carpineto orientalis-quercetum mixtum), šuma toplih hrastova ( Quercetum confertae ceris pubescente tosum ) i bukovih šuma sa orahom ( Fagetum montanum juglandetosum ). Zajedno sa spomenikom kulture "Golubacki grad" cini jednu od naucno najzanimljivijih celina na podrucju Nacionalnog parka.

Rezervat Bojana - Specijalni rezervat prirode

Rezervat prirode "Bojana" cini zašticena cista orahova sastojina (Juglans regia) okruzena visokom mešovitom sastojinom bukve i oraha (Fagetum montanum juglandetosum), a sem toga na citavoj površini javljaju se u vidu pojedinacne ili grupimicne primese još i mecija leska (Corylus colurna), maklen (Acer monspesulanum), crni jasen (Fraxinus ornus), grabic (Carpinus ornus) i grab (Carpinus betulus).

Rezervat Bosman-Sokolovac - Opšti rezervat prirode

Kao osnovni razlog što je rezervat prirode "Bosman - Sokolovac" stavljen pod zaštitu je taj što se na ovom podrucju nalaze zajednica niskih šuma i šibljaka (Syringeto-monsspesuleto-colurnetum), reliktna zajednica mešovitog sastava sa karakteristicnim vrstama (Acereto-fraxineto-colurnetum-mixtum) i osiromašena zajednica bukve i mecije leske (Fagetum montanum- colurnetosum ). Istovremeno ovo podrucje predstavlja i znacajno geološko nalazište mezozojske liaske faune.

Rezervat Coka Njalta sa Pesacom - Opšti rezervat prirode

Rezervat prirode "Coka Njalta sa Pesacom" predstavlja veliki tipicni refugijum reliktnih i retkih vrsta drveca i njihovih zajednica. Raznovrsni kraški geomorfološki oblici u ovom "istocnom kršu" se prema Petrovicu (1978), odlikuju baš ovim smenjivanjem raznih geomorfoloških oblika na malim rastojanjima ( vrtace, škarpe, ostenjaci, sipari, okomite stene, šiljate stene, deluvijalni nanosi, itd.), što je dovelo do formiranja razlicitih staništa, mikro i nanostaništa, a samim tim i do formiranja razlišitih zajednica, mikrocenotickih grupacija vrsta i velikog biodiverziteta, narocito na stenjacima.

TURIZAM

U svojoj ukupnoj turistickoj ponudi Nacionalni park Đerdap se predstavlja kao posebna i zaokružena turisticka celina po mnogo cemu jedinstvena u Evropi i svetu. Atraktivnost turistickih motiva, vezanih za Đerdapsku klisuru sa njenim morfološkim i hidrografskim osobenostima se, bez preterivanja, ne može ni uporediti sa slicnim fenomenima u nacionalnim parkovima Evrope. Tu je i privlacnost derdapskih pejzaža, koja se zasniva ne samo na reljefnoj raznolikosti i hidrografskim obeležjima, vec i na širokom spektru kombinovanja razlicitih floristickih i vegetacionih oblika. Sa svojim kulturno - istorijskim nasledem i nekim stvorenim vrednostima novijeg porekla, odredenim oblicima prvredivanja i veoma specificnim folklornim obeležjima pruža posetiocima tokom cele godine posve retke, privlacne i neponovljive turisticke sadržaje.

Izletnicki turizam

Obilazak mnogobrojnih kulturno istorijskih spomenika;
Obilazak rezervata prirode;
Obilazak pecina ("Rajkova pecina", "Gradašnica", "Dubocka""Ceremošnja" "Ravništarka");
Obilazak spomenika prirode ("Vratnjanske kapije" "Valja prerast");
Škola u prirodi;
"Staze zdravlja";
Foto safari
Izleti brodom
Posete Hidroelektrani Đerdap, Ribokombinatu Kladovo, Rudniku bakra Majdanpek, Zlatari Majdanpek i dr.

Nauticki turizam

Jedrenje;
Motonautika;
Veslanje;
Sportska takmicenja na vodi;

Stacionarni turizam

Hotel "Lepenski Vir" Donji Milanovac;
Hotel "Golubacki grad" Golubac;
Hotel "Đerdap" Kladovo;
Omladinski kamp Karataš;
Moteli u Dobri i Tekiji;
Smeštajni objekti na Omanu i Plocama;

Manifestacioni turizam

Regate u jedrenju i veslanju ("Đerdap kup");
Lov soma "na bucku" ("Zlatna bucka Đerdapa -Tekija);
Ribolovni kotlici ("Zlatni kotlic" - Golubac);
Folklorni festivali ( "Jorgovan fest", "Seoska olimpijada") i dr.

Lov

Podrucje Đerdapa oduvek se odlikovalo brojnošcu i izuzetnom raznovrsnošcu životinjskog sveta, o cemu svedoce zapisi brojnih putopisaca. Ova raznovrsnost divljaci održala se i do današnjih dana, tako da u stoletnim bukovim i hrastovim šumama Nacionalnog parka Đerdap i sada slobodno u prirodi žive vrlo brojni jeleni, srndaci, divlje svinje, jazavci, kune, zecevi, divlji golubovi, grlice i dr., dok stenovite litice Đerdapskog Kazana krase divokoze, orlovi i sokolovi. Medved i ris i danas krstare šumovitim prostranstvima Nacionalnog parka Đerdap, dok su vukovi, šakali, lisice i divlje macke još uvek brojni. Prostrano Dunavsko jezero naseljavaju mnoge vrste ptica mocvarica, a okolna polja pružaju sve potrebne uslove za život sitne divljaci (jarebica, fazana izeceva).

Brojnost i raznovrsnost lovne faune, kvalitet trofeja a narocito potpuna prirodnost ponašanja divljaci pružaju pravi sportski lovacki doživljaj u skoro netaknutom prirodnom ambijentu lovišta " Đerdap " koje je u sastavu Nacionalnog parka Đerdap. Usled opreznosti divljaci koja se odlikuje potpuno prirodnim ponašanjem, lov na Đerdapu ima sve elemente pravog iskonskog doživljaja, iziskujuci od lovca dobru fizicku kondiciju i produbljeno poznavanje životnih navika divljaci. Lovište raspolaže i svim potrebnim strucnim osobljem, kao i lovno tehnickim 0objektima koji su u funkciji što uspešnijeg lova. Smeštaj lovaca moguc je u lovackim kucama u samom lovištu, u hotelima B kategorije u Donjem Milanovcu. Kladovu, Golupcu i Majdanpeku ili u motelima u Dobri, Tekiji i Karatašu.

Ribolov

Dunav i Dunavsko jezero mestimicno siroko i preko 2 km obuhvataju 5500 ha površine Nacionalnog parka Đerdap. To veliko vodeno prostranstvo sa svojim tajnovitim virovima i mocnim brzacima utocište je jednom posebnom svetu, populaciji najraznovrsnijih vrsta riba.

Koliku je važnost riba kao živo bice imala za ovo podrucje najbolje govori podatak da ju je još pre 8.000 godina "Covek sa Lepenskog Vira" proglasio svojim božanstvom.

Prelepa Đerdapska klisura sa svim svojim tajnama pruža velike mogucnosti i najprobirljivijim ljubiteljima kako privrednog tako i sportskog ribolova. Pastrmka, keciga, smud, som, šaran, štuka, deverika i dr. veliki su izazov za sportske ribolovce da u vrtlozima Đerdapske klisure iskažu svoje umece. Uz odgovarajuce dnevne, nedeljne ili sezonske ribolovne dozvole, ribu je moguce loviti sa obale ili sa camca uz nesebicnu pomoc lokalnih alasa.

Da je i privredni ribolov na Đerdapu veoma razvijen dokazuje i Ribarsko gazdinstvo "Đerdap" sa sedištem u Kladovu. Iz ovog preduzeca na najprobirljivije svetske trpeze pored ribe i ribljih preradevina odlazi u svetu poznat Đerdapski kavijar. Preduzece se pored ribarstva na Dunavu bavi još i proizvodnjom ribe na šaranskim ribnjacima, proizvodnjom ribljih mladunaca svih dunavskih vrsta a posebno oplodene ikre, larvi i mladunaca jesetrovih riba huso huso - beluga, acipenser guldensdti - oscietra, acipenser stelatus - sevruga, kapaciteta do 5.000.000 jednica. Veoma atraktivna i važna za ovo gazdinstvo je proizvodnja kavijara (beluga, oscietra, sevruga), veoma traženog i skupog u svetu. Pored ribolovnog turizma na Dunavu omogucava se i ribolov na vlastitim ribnjacima (206 ha) kao i na lovnom podrucju Kljuc. Trgovina ribom, ribljim preradevinama, morskom ribom i zacinima, kavijarom, pružaju velike mogucnosti poslovne saradnje.

www.npdjerdap.com >>